Omar Nurran: ‘Muziek geeft ware vrijheid’

Na een eindeloze weg door een kaal en dor woestijnlandschap, doemt op 20 kilometer afstand van de zuidgrens met Syrië plotseling een zee van lichte golfplaten hutjes en tenten op. Systematisch in lange rijen gerangschikt, zo ver het oog reikt. Dit is Za’atri vluchtelingenkamp. Hier in het noordelijkste puntje van Jordanië wonen maar liefst 80.000 Syriërs die op de vlucht zijn voor de oorlog in hun eigen land.

omar-e1455700215692Het terrein is afgezet met grote rollen prikkeldraad. Alleen bezitters van een officiële toegangspas kunnen de zwaar bewaakte slagboom passeren. Pottenkijkers zijn hier niet gewenst. Eenmaal in het kamp valt op dat dit een minisamenleving in een samenleving is: informele winkeltjes en kinderclubs waar schoolwerk wordt gedaan, het is er allemaal. Her en der staan rijen mensen te wachten. Om water te tappen of voor een bezoek aan het toilet. 

Een paar jongens van een jaar of tien rijden voorbij op een houten kar die wordt voort getrokken door een ezeltje.  Ze transporteren een volle watercontainer over het ingeklonken zandpad. Inventieve vluchtelingen verhandelen zakjes noten en snoep in kleine golfplaten winkeltjes. Het leven gaat door. Een groepje kleine kinderen rent joelend achter een roestig wiel aan.

Za’atri is voor veel gevluchte Syriërs de eerste landingsplaats in Jordanië. Maar degenen die het zich kunnen permitteren, proberen hier zo snel mogelijk weg te komen. Op zoek naar een goedkope kamer of eenvoudig appartement in de gewone Jordaanse samenleving. Alles liever dan een armzalig leven als vluchteling in een kamp. 

Maar Omar Nurran (45) denkt er niet over om te vertrekken, hij wil in het kamp blijven. In zijn onberispelijk zwarte colbert met bijpassende pantalon en glimmend gepoetste zwarte schoenen, is hij beslist een opvallende verschijning op de stoffige vlakte in het vluchtelingenkam
p. Hij is beroepsmusicus en afkomstig uit Dar’a, het zuiden van Syrië, maar ook hij woont net als alle anderen gewoon in een golfplaten hut in het kamp.

Omar: “Drie jaar geleden ben ik voor de oorlog weg gevlucht uit Syrië, samen met mijn zoon van elf. Mijn huis is plat gebombardeerd, alles wat me lief was ben ik kwijt geraakt, ook mijn muziekinstrumenten.” Omar speelde in een band en zijn hele leven bestond uit muziek. Hij trad regelmatig op, en doceerde aan verschillende muziekscholen in Syrië. Hij belandde berooid in het vluchtelingenkamp, maar besloot al snel dat hij in zijn nieuwe woonplaats iets wilde doen met zijn muziektalent.

Verbeeldingskracht

Ik wil hier in Za’atri blijven voor de kinderen in het kamp, ik wil te midden van de misère van het kampleven, de menselijke verbeeldingskracht aanspreken met mijn muzikale energie. De echte revolutie is niet te winnen met wapens, dat is de revolutie van de vrije geest. Door middel van muziek wil ik iets losmaken.”

In een provisorisch ingerichte container-schoolklas, vliegen zijn handen over de toetsen van het elektrische keyboard dat door een Nederlandse hulporganisatie * ter beschikking is gesteld. Hij tovert er de meest meeslepende Arabische melodieën uit tevoorschijn. Een klas vol gehoofddoekte tienermeiden zingt uit volle borst mee. Sommigen sluiten hun ogen alsof ze op die manier hun lied nog meer kracht bij willen zetten. “Dit lied hebben ze zelf geschreven,” fluistert de tolk. “Het gaat over de oorlog in Syrië, en over de schoonheid van hun vaderland.”

Shakespeare 

Afgelopen jaar stelde Omar een gelegenheidsgezelschap van vluchtelingen samen waarmee hij een stuk van Shakespeare instudeerde. “Het was heel bijzonder om in deze setting te ervaren met hoeveel energie de spelers eraan mee werkten.”

Recent ontving Omar het afschuwelijke nieuws dat zijn vader die nog in Syrië woonde, was aangevallen door IS. “Zijn lichaam is letterlijk met messen in stukken gesneden. Dat as een heel moeilijk bericht. Hier in het vluchtelingenkamp kon ik niks doen. Ik kon niet eens naar Syrië om hem de laatste eer te bewijzen.”

De gruwelen van de oorlog weerhouden Omar er niet van om door te gaan met zijn muzikale plannen. Binnenkort gaat hij met een grote groep vluchtelingen in het kamp de negende symfonie van Beethoven instuderen. Hij legt de lat hoog want op 27 maart volgend jaar is hij uitgenodigd om samen met alle Syrische vluchtelingen een uitvoering te geven in het belangrijkste theater in de Jordaanse hoofdstad Amman. “Muziek geeft ware vrijheid, dat wil ik samen met de mensen hier in het kamp uitleven!”

Over de Syria Joint Response

Met geld dat het ministerie van Buitenlandse Zaken beschikbaar stelt uit het Dutch Relief Fund, werken elf Nederlandse hulporganisaties, waaronder CARE Nederland, in Syrië, Jordanië en Libanon aan water- en voedselvoorziening, huisvesting, medische zorg en psychosociale hulpverlening. De organisaties die naast CARE Nederland deelnemen aan deze Syria Joint Response zijn: Cordaid, Dorcas, ICCO, Oxfam Novib, Save the Children, Stichting Vluchteling, Terre des Hommes, WarChild, World Vision en ZOA.

Lees hier meer verhalen over de Syrische vluchtelingen en het werk van CARE. CARE biedt levensreddende hulp, psychosociale hulp en financiële steun aan de meest kwetsbare gezinnen.

*) Vluchteling en beroepsmusicus Omar Nurran is ingehuurd door de lokale partner van IccoKerkinactie in het Midden-Oosten, de Lutheran World Federation. Hij geeft iedere dag muziekles aan gevluchte Syrische kinderen in Za’atri vluchtelingenkamp.