Vrouwelijke boeren laten klimaataanpassing groeien

In het district Lao Ngarm, in het zuiden van Laos, is landbouw niet langer voorspelbaar. Regen komt te vroeg, te hard of blijft juist uit. Overstromingen maken wegen onbegaanbaar en droge periodes duren langer dan ooit. Voor boeren betekent dit mislukte oogsten en een onzeker inkomen.

Homsamone is een koffieboerin in Laos. Foto: Koungming Changleuxay

“Klimaatverandering heeft grote impact op onze landbouw,” zegt koffieboerin Hun Keophouhong. “Door onregelmatige regen, droogte en insecten sterven koffiebomen en verdienen we minder.”

Voor families in Lao Ngarm gaat het om meer dan geld. Ze zijn afhankelijk van hun land om te overleven. En midden in die uitdaging staan vrouwen. Zij verbouwen gewassen, zorgen voor vee en voeden hun gezinnen. Toch hebben ze vaak minder toegang tot kennis, land en middelen. Klimaatverandering vergroot die ongelijkheid alleen maar.

Vrouwen in Laos werken en leren samen op het land. Foto: Koungming Changleuxay

CARE geeft vrouwen voortouw

Maar in 12 dorpen in Lao Ngarm begint iets te veranderen. Via het project She Grows the Future van CARE leren vrouwen nieuwe manieren om zich aan te passen aan het veranderende klimaat. In twaalf dorpen werken zij samen, delen ze kennis en experimenteren ze met oplossingen die passen bij hun omgeving.

Naar schatting profiteren 4.000 boeren in omliggende gemeenschappen indirect, door betere oogsten, bescherming van natuurlijke hulpbronnen en het opbouwen van veerkracht tegen een onzekere toekomst.

Niet in een klaslokaal, maar op het land zelf. Daar leren ze compost maken, natuurlijke middelen gebruiken tegen plagen en hun bodem verbeteren. Ze ontdekken hoe ze water beter kunnen beheren en verschillende gewassen kunnen combineren. In totaal doen 780 mensen mee, waarvan 540 vrouwen.

“Mijn grond is beter geworden en mijn gewassen zijn sterker,” zegt Khemphet Souanemany. “Ik maak minder kosten en produceer veiliger voedsel.”

Impact reikt verder dan het land

De verandering blijft niet beperkt tot het land. Terwijl vrouwen nieuwe vaardigheden opdoen, groeit ook hun rol in de gemeenschap. Ze organiseren groepen, delen kennis met anderen en krijgen steeds meer invloed in beslissingen.

Volgens CARE-medewerker Sonphet Phetdala is dat cruciaal: “Wanneer vrouwen het voortouw nemen, worden oplossingen sterker en duurzamer. De impact reikt verder dan één dorp.” En dat is precies wat er gebeurt. De kennis verspreidt zich naar omliggende gemeenschappen. Steeds meer boeren nemen de nieuwe werkwijzen over. Inmiddels profiteren duizenden gezinnen indirect van deze aanpak.

Hun Keohouhong werk op haar land.

Terug op haar land zorgt Hun Keophouhong voor haar koffiebomen. De uitdagingen zijn er nog steeds. Het klimaat blijft onvoorspelbaar. Maar er is ook iets veranderd: er is kennis, samenwerking en hoop.

Het werk in Laos maakt deel uit van een bredere aanpak in Azië en Latijns-Amerika, waar vrouwelijke boeren vergelijkbare veranderingen leiden in Peru, Vietnam en Ecuador. Op al deze plekken begint aanpassing op dezelfde manier: door te vertrouwen op lokale kennis en het versterken van vrouwelijk leiderschap.