Afghaanse vrouwen hebben dringend hulp nodig

Terwijl Afghanistan kampt met een groeiende humanitaire crisis, houden vrouwelijke zorgverleners zoals verloskundige Amina de gezondheidszorg draaiende. Door grote bezuinigingen op ontwikkelingsamenwerking moeten steeds meer gezondheidsklinieken hun deuren sluiten. CARE moest dit jaar al 30 klinieken sluiten.

© Oxygen Empire Media Production
Verloskundige Amina* in een door CARE ondersteund gezondheidscentrum in de provincie Herat, Afghanistan. De kliniek biedt zorg, veilige bevallingen en basisgezondheidszorg aan vrouwen en families in afgelegen gemeenschappen. Foto: Sayed Sajjad/CARE Nederland

Voor vrouwen en meisjes zijn de gevolgen extra groot. In veel gebieden is medische zorg moeilijk bereikbaar en Afghanistan heeft het hoogste moedersterftecijfer van Azië. Zeker voor zwangere vrouwen kan het ontbreken van een kliniek levensgevaarlijk zijn.

Als deze bezuinigingen doorgaan, zullen nog meer diensten verdwijnen en blijven families in afgelegen dorpen opnieuw zonder medische hulp achter. Voor zwangere vrouwen kan dat betekenen dat ze thuis moeten bevallen zonder professionele begeleiding. Voor zieke kinderen kan het betekenen dat behandeling te laat komt, of helemaal niet.

Verloskundige Amina* ziet dagelijks hoe belangrijk goede zorg is, zij reist elke dag twee uur naar haar werk. Ze helpt vrouwen tijdens hun zwangerschap en bevalling en zorgt ervoor dat moeders en baby’s veilig thuiskomen. “De gezondheid van moeders en kinderen is voor mij het allerbelangrijkst. Als een moeder en haar baby de kliniek veilig verlaten, weet ik waarom ik dit werk blijf doen. Als klinieken zoals die van ons sluiten, kunnen veel vrouwen nergens terecht wanneer ze zorg het hardst nodig hebben.”

© Oxygen Empire Media Production
Verloskundige Amina* in een door CARE ondersteund gezondheidscentrum in de provincie Herat, Afghanistan. Foto: Sayed Sajjad/CARE Nederland

Toch staat ook haar kliniek onder druk. Minder geld betekent minder zorg, terwijl de behoefte juist groeit. Miljoenen vrouwen en meisjes in Afghanistan hebben dit jaar humanitaire hulp nodig.

Waar bevallen levensgevaarlijk is

Afghanistan blijft een van de gevaarlijkste plekken ter wereld om te bevallen. Het land heeft een van de hoogste moedersterftecijfers ter wereld: naar schatting overleden in 2024 ongeveer 638 vrouwen per 100.000 levendgeborenen tijdens of rondom de zwangerschap. Vooral op het platteland bevallen veel vrouwen nog zonder toegang tot geschoolde zorgverleners of spoedeisende verloskundige zorg. Meer dan 10,7 miljoen vrouwen en meisjes in Afghanistan zullen in 2026 humanitaire hulp nodig hebben.

© Oxygen Empire Media Production
Aisha* zit met haar kinderen in een door CARE ondersteund gezondheidscentrum in Herat, Afghanistan, waar zij zorg ontving. Foto: Sayed Sajjad/CARE Nederland

Meer dan alleen zorg

In de kliniek zit Aisha* op de vloer met haar pasgeboren dochter in haar armen. Haar driejarige zoon zit stil naast haar. Haar dorp ligt ongeveer twee uur verderop. Sommige families lopen naar de kliniek of komen met een ezel. Als ze geluk hebben, heeft iemand een motor.

Tijdens haar zwangerschap bezocht ze de kliniek regelmatig voor controles. Nu komt ze terug voor nazorg, voedingsondersteuning en medicijnen voor haar dochter. De consultaties, supplementen en behandelingen zijn gratis. Voor Aisha betekent de kliniek meer dan alleen medische zorg. Het betekent dat er een plek is waar ze terechtkan als haar kinderen ziek zijn of als ze zich zorgen maakt tijdens haar zwangerschap. Een plek waar vrouwen naar haar luisteren en proberen te helpen.

“Als deze CARE kliniek er niet was, zou het heel moeilijk voor ons zijn,” zegt ze zacht. “We hebben nergens anders om naartoe te gaan.”

Afghanistan kampt met toenemende voedselonzekerheid en verslechterende ondervoeding. Naar schatting zullen dit jaar 1,2 miljoen zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven acute ondervoeding ervaren. Miljoenen kinderen hebben voedingsbehandeling nodig. Langdurige droogte en de terugkeer van meer dan vijf miljoen mensen uit Iran en Pakistan zetten extra druk op de toch al overbelaste gezondheidszorg, vooral in grensprovincies zoals Herat.

© Oxygen Empire Media Production
Moeders en kinderen ontvangen zorg in een door CARE ondersteund gezondheidscentrum in Herat, Afghanistan. Foto: Sayed Sajjad/CARE Nederland

CARE is sinds 1961 actief in Afghanistan. CARE blijft zich inzetten voor vrouwen, kinderen en gezinnen in Afghanistan. Samen met lokale partners bieden we onder andere gezondheidszorg, zorg voor moeders en baby’s en voedingshulp. 

In 2025 bereikte CARE ongeveer 1,2 miljoen mensen, van wie 67 procent vrouwen en meisjes. Samen met lokale partners ondersteunt CARE nog altijd 32 gezondheidsfaciliteiten in de provincies Balkh, Paktya, Khost, Ghazni en Herat. Daar biedt CARE eerstelijnsgezondheidszorg, zorg voor moeders en pasgeborenen, voedingszorg, geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning, en hulp op het gebied van voedselzekerheid, bestaanszekerheid en onderwijs.

Help mee om deze belangrijke zorg bereikbaar te houden. Juist nu kunnen vrouwen en kinderen in Afghanistan uw steun hard gebruiken.