De vergeten leiders: vrouwen houden gemeenschappen overeind in crises wereldwijd
Vrouwen en meisjes worden wereldwijd onevenredig hard getroffen door conflict, klimaatcrises en ontheemding. Tegelijkertijd zijn zij vaak degenen die gezinnen en gemeenschappen overeind houden wanneer systemen instorten. Dat blijkt uit het nieuwe rapport De Vergeten Leiders – vrouwen in humanitaire crises van CARE Nederland.
In het rapport onderzocht CARE de situatie van vrouwen in crisisgebieden zoals Soedan, Gaza, Afghanistan, Myanmar, Somalië en Jemen. Overal zien we dezelfde realiteit terug: vrouwen hebben minder toegang tot inkomen, gezondheidszorg, onderwijs en veiligheid, terwijl zij juist meer verantwoordelijkheid dragen voor voedsel, water, zorg en het dagelijks overleven van hun gezin.
Toenemend geweld en afbrokkelende basisvoorzieningen
In veel crisisgebieden neemt gendergerelateerd geweld toe. Vrouwen krijgen te maken met huiselijk geweld, seksuele uitbuiting, kindhuwelijken en onveiligheid in opvanglocaties. In Gaza is huiselijk geweld met bijna 30% gestegen. In Somalië vindt 84% van de bevolking het acceptabel dat een man zijn vrouw slaat.
Ook basisvoorzieningen vallen steeds verder weg. In Gaza functioneren vrijwel geen ziekenhuizen meer volledig. In Jemen en Soedan lopen vrouwen dagelijks lange afstanden voor water en gezondheidszorg, vaak onder gevaarlijke omstandigheden.
Volgens het rapport worden vrouwen in Afghanistan structureel buitengesloten van onderwijs, werk en besluitvorming. Veel vrouwen mogen zich nauwelijks zonder mannelijke begeleiding verplaatsen.
Op het platteland bereikt naar schatting 80% van de vrouwen geen gezondheidszorg zonder een mannelijke voogd. De arbeidsparticipatie van vrouwen is gedaald naar slechts 24%, tegenover 90% voor mannen. Daarnaast geeft 74% van de vrouwen aan geen enkele rol te spelen in besluitvorming binnen hun gemeenschap.
Vrouwen houden gemeenschappen overeind
Ondanks deze omstandigheden laten vrouwen wereldwijd leiderschap zien. In Soedan organiseren vrouwen opvanglocaties en gemeenschapskeukens. In Afghanistan zetten vrouwen geheime leerplekken op voor meisjes die niet meer naar school mogen. In Myanmar hielpen vrouwen families in veiligheid te brengen na de aardbeving.
Volgens CARE laat dit zien dat vrouwen niet alleen slachtoffers zijn van crises, maar ook een cruciale rol spelen in herstel, bescherming en veerkracht.
Meer steun voor vrouwenorganisaties nodig
Toch ontvangen door vrouwen geleide organisaties wereldwijd slechts 0,3% van de humanitaire financiering.
CARE Nederland roept daarom op tot meer directe financiering voor vrouwenorganisaties, betere bescherming tegen gendergerelateerd geweld en een grotere rol voor vrouwen in humanitaire besluitvorming.
“De vraag is niet óf vrouwen leiderschap tonen in crises,” stelt CARE Nederland. “De vraag is of zij eindelijk de middelen, veiligheid en erkenning krijgen die daarbij horen.”
Lees het rapport hier:
