Hoe vrouwen in Mozambique huizen herbouwen én traditionele rolpatronen doorbreken
Tijdens een crisis worden traditionele verwachtingen over de rol van mannen en vrouwen vaak sterker. Maar in het noorden van Mozambique, waar conflict, cyclonen en overstromingen honderdduizenden mensen op de vlucht hebben gedwongen, laten vrouwen zien dat het ook anders kan. Zij nemen hun toekomst in eigen handen dankzij CARE.
Terwijl gemeenschappen hun huizen herbouwen, nemen vrouwen steeds vaker een leidende rol op zich in de bouw. Daarmee herstellen ze niet alleen woningen, maar versterken ze ook hun positie en doorbreken ze hardnekkige gendernormen.
Van traditionele rol naar verandering
In de onderzochte gemeenschappen werden mannen vooral gezien als kostwinner en besluitvormer, terwijl vrouwen verantwoordelijk waren voor het huishouden en de zorg. Juist tijdens een crisis worden deze traditionele rollen vaak nog sterker.
Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat een crisis ook een kans kan zijn om deze patronen te doorbreken. Doordat vrouwen deelnemen aan de bouw van woningen en nieuwe vaardigheden leren, groeit het draagvlak voor een gelijkwaardige rolverdeling.
Een deelnemer verwoordde het zo:
“Tegenwoordig vinden we het heel mooi om vrouwen huizen te zien bouwen, omdat ze zichzelf daarmee kunnen helpen.”
Vrouwen bouwen mee aan herstel
Deze verandering staat centraal in het onderzoeksproject Women in Shelter Design in Mozambique (WiSDiM), een samenwerking van CARE. Het onderzoek laat zien dat vrouwen die actief deelnemen aan de bouw van woningen niet alleen nieuwe technische vaardigheden ontwikkelen, maar ook meer zelfvertrouwen krijgen en een sterkere positie innemen binnen hun gemeenschap.
Binnen de aanpak van CARE worden vrouwen aangemoedigd om deel te nemen aan bouwcomités, nieuwe vaardigheden te leren en samen met mannen leiding te geven aan de wederopbouw.
“Ik wilde deel uitmaken van de oplossing”
Een van die vrouwen is Essefania Cesar Ussene, moeder van acht kinderen. Nadat haar man omkwam tijdens het geweld in Cabo Delgado, sloeg zij samen met haar kinderen op de vlucht. Het gezin woonde in een geïmproviseerde schuilplaats van bamboe en zeil.
Toen CARE en partnerorganisatie KAERIA haar vroegen om mee te bouwen aan tijdelijke woningen, twijfelde ze geen moment.
“Mijn hele gemeenschap had het zwaar. Ik wilde deel uitmaken van de oplossing.”
Hoewel ze nooit eerder in de bouw had gewerkt, leerde ze snel. Inmiddels beschikt ze over de vaardigheden om haar eigen huis te onderhouden én inkomsten te verdienen. Sinds het project is afgerond, heeft ze al meerdere betaalde bouwklussen uitgevoerd.
Sterkere gemeenschappen
Ook in het district Quissanga werken vrouwen en mannen samen aan de bouw van 227 klimaatbestendige tijdelijke woningen. Vrijwilliger Dawa Bawh Momade, die met haar gezin moest vluchten voor het conflict, vertelt dat haar deelname haar positie binnen de gemeenschap heeft veranderd.
“Ik ben een sterke vrouw. Ik kan dit werk prima doen en voel dat ik nu met meer waardigheid en respect word gezien.”
De nieuwe woningen bieden gezinnen niet alleen bescherming tegen conflict, maar ook tegen de steeds vaker voorkomende cyclonen en zware stormen.
Meer dan huizen bouwen
Volgens CARE gaat het project over veel meer dan onderdak alleen. Door vrouwen te trainen in bouwtechnieken investeren we tegelijkertijd in zelfvertrouwen, economische kansen en weerbare gemeenschappen.
In een regio die wordt getroffen door zowel conflict als klimaatverandering bouwen vrouwen letterlijk en figuurlijk aan een nieuwe toekomst, huis voor huis.
