Hulpverleners staan voor onmogelijke keuzes in Jemen

‘Als je als hulpverlener niet genoeg hebt om te geven, moet je kiezen: wie gaan er vandaag dood en wie gaan er morgen dood?,’ zegt Jolien Veldwijk, werkzaam bij CARE en verantwoordelijk voor de projecten van de Dutch Relief Alliance, een samenwerkingsverband tussen een aantal hulporganisaties en Buitenlandse Zaken. Jolien en haar collega Lina Alsafi zijn voor korte tijd in Nederland en vertellen tijdens het programma ‘Jemen: een vergeten conflict’ over de huidige situatie in het land en hun werk als hulpverlener. De bijeenkomst in aanwezigheid van de Nederlandse ambassadeur voor Jemen, Robert Petri, en de Jemenitische ambassadeur in Nederland, Sahar Ghanem, trekt een volle zaal. Het publiek is geïnteresseerd en kritisch.

Het programma in het Humanity House is bedoeld om het publiek informeren over de huidige situatie in Jemen om op die manier de betrokkenheid bij het land te vergroten en toelichting te geven over de gezamenlijke projecten van de Dutch Relief Alliance. In Jemen werkt CARE samen met Oxfam Novib, Save the Children, Stichting Vluchteling, War Child en ZOA (bekijk deze video voor meer informatie over de Joint Response in Jemen). Gezamenlijk kunnen de hulporganisaties de krachten bundelen om zoveel mogelijk mensen hulp te bieden in gebieden die moeilijk bereikbaar zijn. ‘In je eentje ben je toch minder sterk,’ zegt Jolien.

‘Jemen is vaak negatief in het nieuws. Daardoor krijg je een ander beeld van het land. Jemen is ook een mooi land en de mensen zijn ontzettend gastvrij. Ze behandelen mij als familie, ik word opgenomen in de cultuur en daar krijg ik veel energie van. Tegenover die schoonheid van het land en hartelijkheid van het volk staat een allesverwoestende oorlog. Die is overal zichtbaar en voelbaar.’

             

‘Ik heb na jaren weer rustig geslapen,’ vertelt Lina Alsafi over haar verblijf in Nederland.’ Ze woont in de hoofdstad Sana’a, in de buurt van het presidentieel paleis waar veel luchtbombardementen plaatsvinden. ‘Op een avond telde ik tot wel 26 luchtaanvallen.’

Dat Jemen ook bekend staat als een vergeten conflict, doet haar pijn. ‘Het is niet omdat de ernst van de crisis niet groot genoeg is. Ik denk dat we de afgrond in Jemen hebben bereikt, we zitten opgesloten in het donker. Ik kom uit een land dat verscheurd wordt door conflicten. Er is hongersnood en nu ook nog eens cholera. Er zijn miljoenen mensen die geen water hebben, die niet weten waar hun volgende maaltijd vandaan moet komen. Ik ken iemand die in twee maanden al haar drie kinderen is kwijtgeraakt aan cholera.’

De nieuwsgierigheid in de zaal is groot en zodra er gelegenheid is, komen er allerlei vragen uit het publiek.

‘Hoe bepalen jullie in zo’n situatie wie je eerst moet helpen?’, is een vraag die steeds terugkomt.

‘80% van de bevolking heeft humanitaire hulp nodig, maar wij zijn niet in staat om iedereen te helpen. We moeten onmogelijke keuzes maken,’ reageert Jolien. ‘Pijnlijke keuzes. Degene die morgen dreigt te sterven, laat je wachten, omdat er honderden anderen zijn die vandaag zullen sterven als je niets doet. Daarnaast is het zo dat het geld voor de ene crisis niet kunt gebruiken om een andere crisis mee te bestrijden. Je moet dus wachten tot je geld krijgt om de nieuwe crisis, in dit geval de cholera, te bestrijden en dat kan lang duren.’

Op de vraag of dat niet frustrerend is dat je niet in staat bent om iedereen te helpen, zegt Jolien dat ze soms een boksbal zou willen op kantoor om haar frustratie uit te slaan. ‘Maar daar bereik je niks mee. We hebben geleerd om daarmee om te gaan en te focussen op dingen die we wél kunnen. We hebben toegang tot veel moeilijk bereikbare gebieden omdat we onderdeel zijn van iets groters dan onze eigen organisatie. Dat geeft ons de ruimte om nog meer mensen in die gebieden te helpen. Daarvoor is de samenwerking met andere organisaties die deel uitmaken van de Dutch Relief Alliance van groot belang.’

De Nederlandse ambassadeur voor Jemen, Robert Petri, die vanwege de veiligheid zijn werk vanuit Den Haag doet, benadrukt dat het belangrijk is om in Jemen te blijven. ‘De dag dat we de ambassade in Jemen moesten sluiten, zal ik nooit vergeten. Het was emotioneel zwaar om daar afscheid te nemen. Nu stellen we vanuit Nederland alles in het werk om het leven voor het Jemenitische volk makkelijker te maken, want ook Nederland heeft baat bij stabiliteit van Jemen.’