UMOJA

Vluchtelingenstromen zijn een groot probleem voor de toch al arme bevolking van Noord-Kivu (DRC). Van de 1,5 miljoen ontheemden, op een bevolking van 5 miljoen, zijn nog steeds 700.000 niet teruggekeerd naar hun eigen woonomgeving. Honderdduizenden vluchtelingen in dit gebied bevinden zich niet in vluchtelingenkampen, maar zijn opgenomen in zogenaamde ‘gastgezinnen’ verspreid over een groot gebied. Onderzoek heeft uitgewezen dat de gemiddelde gezinsgrootte daardoor in korte tijd is gegroeid van 7 naar 12. In deze regio waarin toch al een tekort aan alle basisvoorzieningen, voedsel en water is, maar waarin gastvrijheid hoog in het vaandel staat, betekent dat nog meer armoede en toename van geweld en ziektes. De Vrede van Goma (2009) heeft de situatie niet minder problematisch gemaakt, omdat nu andere conflicten nieuwe groepen vluchtelingen op de been brengen.

Na een succesvolle pilot is in juli 2010 gestart met UMOJA. Ondersteuning wordt gegeven aan zowel de gastfamilies als de vluchtelingen, waarbij waardigheid en het zelf kunnen maken van keuzes centraal staan. Via een vouchersysteem, dat een vast bedrag vertegenwoordigt, kunnen levensmiddelen, huishoudelijke middelen, maar ook diensten worden ingekocht, bijvoorbeeld om schoolgeld voor de kinderen te betalen. Door afspraken te maken met lokale leveranciers, kunnen mensen zelf bepalen wanneer ze inkopen doen, in plaats van afhankelijk te zijn van vaste tijden en plaatsen, waarbij men het risico loopt doelwit te worden van rebellen.

In ieder dorp zijn focusgroepen verantwoordelijk voor de verdeling van deze vouchers. De groepen kiezen hun eigen leden, analyseren kwetsbaarheden en veranderingen en brengen zo de bevolking van ieder dorp in kaart. Door op deze wijze iedereen actief bij de ontwikkelingen te betrekken wordt de band tussen de gastdorpen en de ontheemden vergroot en wordt de organisatorische structuur van de dorpen versterkt, terwijl gelijktijdig de woon- en leefomstandigheden worden verbeterd.