Mathilde's hoop op een veiliger DRC

Mathilde’s lach van oor tot oor betovert je zodra je haar ontmoet- je mag haar onmiddellijk. Als je haar voor het eerst ziet, zie je een jonge moeder van vier kinderen die de dagelijkse  uitdagingen van het leven in Noord-Kivu met een glimlach op het gezicht aangaat. Als je met haar gepraat hebt, is je beeld anders: dan kun je alleen maar hopen dat de toekomst van Congo welvarender, maar vooral veiliger zal zijn.

Minder dan zes maanden geleden, terwijl haar man in Goma kolen probeerde te verhandelen, werd ze tijdens het werken op het veld verkracht door vier gewapende mannen. Ze was kansloos en er was niemand die haar kon komen helpen, in minder dan een half uur liep ze een trauma voor het leven op. Omdat ze bekend was met het MAMA AMKA project van CARE, wist ze dat daar een raadsvrouw werkte die slachtoffers van seksueel geweld ondersteuning bood. Ze ging direct naar haar toe.

In oktober 2010 ging ik met Mathilde mee naar Cecile, de raadsvrouw. Ik stond versteld van de innige relatie die de twee hadden ontwikkeld. Cecile had ervoor gezorgd dat Mathilde binnen een dag na de verkrachting onderzocht werd in het medisch centrum (gesteund door CARE) en dat ze de juiste preventieve medicijnen kreeg. Nadat ze lichamelijk weer in orde was, begon de lange weg naar geestelijk herstel.

Wekelijks waren er twee sessies, maar Mathilde sloot zich ook aan bij een groep binnen het project, die voor kwetsbare mannen en vrouwen een veilige omgeving bood waarin ze hun verhalen met elkaar konden delen, terwijl ze gelijktijdig hun economische mogelijkheden konden vergroten door gezamenlijke activiteiten te ontwikkelen.

Landbouw en veeteelt waren de voornaamste activiteiten van de groep, die door CARE op weg werd geholpen met 15 varkens, groentezaden en landbouwwerktuigen. Ondanks een aantal tegenslagen, waaronder een uitbraak van varkenspest die de helft van de varkens het leven kostte, kan Mathilda niet wachten op het moment dat er geoogst kan gaan worden. Voor de afwisseling heeft Mathilde, die een jaar eerder nog in een vluchtelingenkamp zat, iets positiefs om naar uit te kijken. Terwijl ze plannen maakt voor een herinvestering van de winst, zet ze 15 dollar opzij voor het schoolgeld van haar tweede kind. Ze denkt weer aan de toekomst.

Ondanks de overduidelijke armoede waarin ze leeft, geeft ze toch aan dat het verdienen van geld niet de belangrijkste winst van haar deelname aan de groep is, maar de steun die ze van de andere vrouwen heeft gekregen. Die steun heeft haar de kracht gegeven om zich niet te verstoppen, maar om juist te vechten voor een beter leven. Ondanks dat verkrachting zo vaak voorkomt in Congo, blijven mannen hun vrouwen die verkracht zijn toch verstoten. Mathilde vertelt niets aan haar man, wanneer die weer een keer thuiskomt. In de groep, waarvan de helft hetzelfde heeft meegemaakt, kan ze wel veilig over haar ervaring praten, wat een belangrijke factor is bij de uiteindelijke verwerking. De solidariteit van de groep gaat over etnische grenzen, niet alleen gericht op het helen van persoonlijke wonden, maar ook op het veranderen van attitudes in Congo. De vrouwen van MAMA AMKA weten precies wat Congo nodig heeft om zich weer op te richten na tientallen jaren oorlog, armoede en sociale ongerechtigheid en weer te verworden tot een land waar respect, solidariteit en kracht de boventoon voeren.

Jacky Kiernan /CARE