 Nieuwe, grootschalige rebellie dreigt in Oost-Congo
Het rommelt weer behoorlijk in het oosten van Congo. Onder toenemende internationale druk om generaal Bosco Ntaganda uit te leveren aan het International Criminal Court (ICC) in Den Haag, verklaarde president Joseph Kabila onlangs dat Ntaganda, bijgenaamd The Terminator, moest worden gearresteerd en in Congo zelf moest worden berecht. Dat was het startsein voor een nieuwe rebellie. Een rebellie die meer om het lijf lijkt te hebben dan alleen het afschermen van een gezochte oorlogsmisdadiger…
Kort nadat Bosco Ntaganda ging muiten en zich met enige honderden militairen verschanste in de hooglanden van het district Masisi, kwamen voormalige rebellen van onder meer het CNDP (Congrès National pour la Défense du Peuple) met een officiële verklaring waarin werd gesteld dat hun ‘collega’s’ van wat nu de politieke tak van het CNDP is, hebben gefaald bij de implementatie van het vredesakkoord van 23 maart 2009. En dat derhalve een nieuwe beweging is opgericht, namelijk Mouvement du Mars 23, kortweg M23. Wat deze beweging precies voor ogen staat, bleef hangen in een dikke mist, die toch al zo kenmerkend is voor deze streek. Belangrijk punt bij dit vredesverdrag was de integratie van de voormalige rebellen in het officiële Congolese leger, de FARDC, waarna het CNDP een officiële politieke partij werd. M23 is naar eigen zeggen opgericht om te doen wat het nieuwe CNDP mogelijk heeft nagelaten, namelijk scherp toezien dat het vredesakkoord wel volgens de letter wordt uitgevoerd. Of dat ‘toezien’ in de praktijk ‘afdwingen met geweld’ betekent, zal de in nabije toekomst moeten blijken.
Mogelijk is M23 vooral opgericht om de aandacht af te leiden van Bosco Ntaganda. Ntaganda is 39 jaar en afkomstig uit Rwanda. Etnisch is hij een Tutsi, die in het begin van de jaren ’90 aan de Rwandese genocide ontsnapte. Hij vocht in het rebellenleger dat in 1994 de Hutu-regering in Rwanda, die verantwoordelijk was voor de massaslachting, omverwierp. Een paar jaar later sloot hij zich aan bij een door de Rwandese regering gesteunde rebellengroep (UPC: Union de Patriotes Congolaise. Hier diende hij onder Thomas Lubanga, die onlangs door het ICC schuldig werd bevonden aan het inlijven van kindsoldaten. Uit deze periode dateert ook zijn bijnaam The Terminator: Ntaganda wordt in verband gebracht met vele moord- en martelpartijen, als ook het ‘rekruteren’ van kindsoldaten.
In 2006 verruilde hij de UPC voor het eveneens door Rwanda gesteunde CNDP, dat toen nog werd geleid door de zeer beruchte Laurent Nkunda. Een kleine verandering van kleur, maar niet van doelstelling: controle over de mijnen. Als onderdeel van een geheime afspraak tussen president Joseph Kabila en president Paul Kagame van Rwanda werd Nkunda in 2009 gearresteerd en in Rwanda onder huisarrest geplaatst(!). Ntaganda volgde hem op om na het vredesakkoord met zo’n zesduizend rebellen in het officiële Congolese leger te integreren. Met als standplaats Oost-Congo. Wat door velen werd gezien als een voortzetting van de oude machtstructuur, omdat Ntaganda, die zich nog altijd gesteund voelde door de machthebbers in Rwanda, feitelijk nog steeds de baas was in het grensgebied. Een situatie die Kabila nu dus blijkbaar wil beëindigen.
|
