Autoriteit

Studeren op de grootste universiteit van Kinshasa is redelijk gevaarlijk. Er is een kans dat je je bull nooit zult halen. Loop je bij donker over de campus en heb je pech overvallen te worden, dan kun je worden neergestoken of zelfs doodgeschoten. Soms voor maar een paar honderd francs. Er is nauwelijks elektriciteit, de studenten wonen met z’n zessen in een kamer die voor één persoon was bedoeld, ze moeten rondkomen van minder dan 1 dollar per dag, hun profs staken al weken en natuurlijk is internet een sprookje.

Dat leek mij wel een mooi verhaal om te vertellen in Nederland. En dus ging ik met mijn fixer en chauffeur naar de universiteit, die overigens een flink eind buiten Kinshasa ligt, blijkbaar met het idee dat je die studenten beter niet in de stad kunt hebben rondhangen.

Wij parkeerden de auto op de campus en ik sloeg aan het fotograferen. Mooie gebouwen, duidelijk nog uit de tijd van de Belgische overheersing. Het feit dat er sinds de Belgen geen stofzuiger of timmerman meer aan het werk was geweest, maakten de gebouwen in mijn ogen alleen maar mooier. Ik hoefde nu eenmaal niet te werken of te studeren in die rafelige ruïnes.

Al gauw stond er een grote groep studenten om me heen te brullen dat ik geen foto’s mocht nemen. Ik had de studenten iets flexibeler ingeschat dan de doorsnee Congolees. Die willen namelijk al helemaal never nooit op de foto.

Er werd flink geduwd en getrokken. En dus zat er niets anders op dan mij te wenden tot de AUTORITEIT. In dit geval was het de rector. Want ook al heb ik mijn hele tas vol accreditaties en autorisaties, ik mis altijd nét degene die nodig is. Op zich moet de accreditatie van het ministerie van communicatie voldoende zijn, maar geen enkele Congolees wil zonder handtekening van de absolute AUTORITEIT ter plekke, of het nu de ziekenhuisdirecteur, de baas van de taxichauffeurs, of het hoofd van de school is, zomaar vrij baan geven aan een Mzungu-journalist.

Natuurlijk was de AUTORITEIT er niet. Wij werden ontvangen door zijn secretaresse die er vandaag duidelijk geen zin in had. Ze weigerde haar hoofd op te tillen. Die had ze op haar handen gelegd, en die handen lagen weer op tafel. Het is in Kinshasa absoluut niet ongebruikelijk om zo te worden ontvangen.

Konden we bij iemand anders terecht? De secretaresse knipperde eens met haar ogen, tilde haar hoofd 2 centimeter op en riep iets onverstaanbaars. Even later kwam er een potige Congolees naar ons toe. Even dacht ik dat we met harde hand van de campus zouden worden verwijderd, maar dat viel mee. Hij nam ons mee naar zijn kantoor. Het bleek de adviseur van de AUTORITEIT. Natuurlijk zou hij een goed woordje doen. Ja, ja hij begreep wat we kwamen doen. Maar we moesten natuurlijk ook begrijpen dat zonder toestemming van de AUTORITEIT er niet gefilmd, niet gefotografeerd en ook niet gesproken mocht worden met de studenten.

Konden wij een afspraak maken met de AUTORITEIT? Natuurlijk kon dat. En dus bevonden wij ons een paar dagen later op het afgesproken tijdstip weer op de campus. Ik had er zin an, zoals dat heet, en had extra camera-accu’s meegenomen. Ik wilde beslist wat studenten filmen en wachten tot het donker om te zien hoe onveilig het allemaal niet was. Vol energie maakten wij de secretaresse van de AUTORITEIT wakker.

De AUTORITEIT bleek echter onvindbaar. Net als zijn adviseur. Ik was witheet. Die afspraak kostte me namelijk een hele dag, om nog maar niet te spreken van de 80 dollar voor het huren van een auto. En dat allemaal voor Jan met die heel korte achternaam. Ik banjerde met mijn fixer door de gebouwen, op zoek naar een ALTERNATIEVE AUTORITEIT, maar iedereen bleek ziek, zwak, misselijk of de deur uit. Niemand had zin om zijn vingers aan mij te branden. Zelfs onder tafel wapperen met wat dollars, meestal toch een manier om je zin te krijgen, hielp niet. En dus keerden wij voor de tweede keer onverrichter zake terug.

Onderweg kreeg ik een belletje van de adviseur. Het speet hem verschrikkelijk, hij moest de excuses overbrengen van de AUTORITEIT. Er was duidelijk iets helemaal misgegaan. Natuurlijk waren we welkom om hun fantastische universiteit te bezoeken. Maar niet meer vandaag en ook niet de eerstkomende weken. De professoren moesten namelijk eerst weer aan de slag, voor er mocht worden bericht over de universiteit. Dat had hij weer doorgekregen van zijn AUTORITEIT. Want, en dat maakt het werken hier toch wel lastig: er is altijd een AUTORITEIT boven de AUTORITEIT.

Foto’s: Piet Clement (De externe harde schijf van Anneke is gestolen en daardoor is zij ook de foto’s kwijt die ze al genomen had)